Грамадства7

«Ты што, лесбіянка?» Былыя палітзняволеныя расказалі пра дзівацтвы памочніка начальніка жаночай калоніі

Ëн асаблівым спосабам адзначае гадавіну нападу нацысцкай Германіі на Савецкі Саюз, а таксама патрабуе ад палітвязняў расказваць вершы на беларускай мове.

Некалькі былых палітвязняў, якія раней знаходзіліся ў гомельскай жаночай калоніі, распавялі «Нашай Ніве» пра адну дзіўную традыцыю ў ёй.

Па словах жанчын, у калоніі штогод 22 чэрвеня ранкам прайграюць вядомы радыёзварот савецкага дыктара Юрыя Левітана аб нападзе Трэцяга Рэйха на СССР разам з савецкай песняй «Свяшчэнная вайна». 

Менавіта ў такім фармаце і гучанні адміністрацыя гомельскай ПК-4 пры дапамозе апавяшчальных дынамікаў вельмі гучна пракручвае па ўсёй калоніі запіс аб пачатку ВАВ. Пачынаецца гэта а 6-й раніцы кожнага 22 чэрвеня, калі атрады другой змены па распарадку дня яшчэ павінны спаць. Відэа для нагляднасці нам паказала адна з былых палітвязняў

«Гэта было як у кнізе Оруэла»

Святлана (усе імёны ў тэксце змененыя) звычайна прачыналася не ад ранішніх аб'яў аб пад'ёме, а ад шуму людзей у атрадзе, таму яна не памятае дакладны час уключэння савецкай песні і звароту.

«Часцей за ўсё я прачыналася ад таго, што ўсе пачыналі хадзіць і крычаць. Гэта было падчас вываду на фабрыку (7:00—7:30).

22 чэрвеня была аб'ява накшталт «сёння ў 4:20 раніцы» і г. д., а потым адразу пачынала гучаць «Вставай, страна огромная», — расказала Святлана.

калонія
Жаночая ПК-4 у Гомелі. Фота: праваабарончы цэнтр «Вясна»

Экс-палітвязняволеная Ганна таксама адзначыла, што песня і зварот ігралі прыкладна ў 6—7 гадзін раніцы.

«Мы стаялі на вывадзе цэлую гадзіну, і ўвесь гэты час яна гучала. 

Я добра памятаю, што круцілі адну і тую ж песню, дастаткова доўга і вельмі гучна. Гук супастаўны з праверкай сірэн, толькі гэтыя штукі былі панатыканыя ўсюды і з усіх бакоў. Гэта было як у кнізе Оруэла», — падзялілася Ганна.

Яшчэ дзве жанчыны, Дар'я і Настасся, таксама былыя палітвязні, апісалі сітуацыю больш падрабязна. 

«22 чэрвеня 2022 года ў 6:00 нам уключылі запіс аб тым, што на Cавецкі Саюз напала фашысцкая Германія і следам за гэтай аб'явай пайшла песня «Вставай, страна огромная». 

Варта адзначыць, што ў той час палова калоніі яшчэ павінна была спаць да 6:30», — распавяла Дар'я.

Настасся, у сваю чаргу, дадала, што песню «Свяшчэнная вайна» ставілі на паўтор па некалькі разоў, не толькі раніцай, але яшчэ і днём.

«Пачыналася ўсё а 6-й раніцы з голасу Левітана «Увага, гаворыць Масква», а потым уключалі песню і паўтаралі яшчэ разы 2—3. Гэта адбывалася замест звычайнага сігналу на пад'ём і таксама паўтаралася на дзённай праверцы», — адзначыла Настасся.

Усе апытаныя намі былыя палітзняволенныя паведамілі, што іншыя асуджаныя ў калоніі тады расказалі ім пра штогадовы характар ​​гэтага.

Па словах асуджаных, прыдумаў гэта супрацоўнік ПК-4 Аляксей Янчанка, памочнік начальніка калоніі. 

Па словах былых палітзняволеных, ён бярэ сабе працоўную змену кожнага 22 чэрвеня.

«Кіберпартызаны» пацвердзілі «Нашай Ніве», што такі чалавек сапраўды працуе ў гомельскай жаночай калоніі. 

Памочнік начальніка гомельскай жаночай калоніі Аляксей Янчанка. Фота: перададзена «Кіберпартызанамі»

У чым яшчэ быў заўважаны Янчанка?

Па словах жанчын, Янчанка любіў чапляцца да дзяўчат-палітвязняў. Напрыклад, Ганна гэта апісвае так:

«Ну, для пачатку ён называе ўсіх лесбіянкамі і рэгулярна намякае на ўсялякае. 

Памятаю, як аднойчы ў канцы сваёй змены я проста памахала рукой сяброўцы, Янчанка адразу мяне паклікаў і пачаў дапытваць, з якой мэтай я махала рукой, каму махала і г. д., а потым ён такі: «А навошта ты махаеш рукой? Ты што, лесбіянка?» — распавядае Ганна.

Дар'я ж у сваю чаргу адзначае, што Янчанка не абмяжоўвае сябе ў выкарыстанні мацюкоў і плюецца падчас размовы. Паводле яе слоў, ён таксама любіць рэгулярна спыняць палітычных і чапляцца да іх, выпытваючы, як па-беларуску будзе якое-небудзь слова, напрыклад, «стрекоза». 

Гэты ж стыль паводзінаў апісала і Настасся, якая кажа, што Янчанка ўвогуле праяўляе асаблівую цікавасць менавіта да беларускамоўных палітзняволеных.

«Ён вельмі любіў беларускамоўных дзяўчат, рэгулярна падзываў іх, каб яны падыходзілі і проста гаварылі яму нешта па-беларуску. Напрыклад, Янчанка пастаянна падзываў да сябе адну дзяўчыну, якая выдатна размаўляла на беларускай мове і ведала мноства твораў і вершаў. Той камандаваў ёй: «А вось раскажы мне верш Максіма Багдановіча». А потым на наступны дзень: «А вось зараз хачу пачуць верш Янкі Купалы». І так працягвалася штораз», — успамінае Настасся.

А са Святланай той Янчанка гуляў у следчага, распытваў пра матэрыялы крымінальнай справы. Пры гэтым ён настойваў, што ў сценах калоніі яна абавязаная расказваць супрацоўнікам абсалютна ўсё. Яна адмовіла.

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

Чытайце таксама:

«Адно з пакаранняў — змяшчэнне ў клетку на вуліцы». Былыя палітзняволеныя расказалі пра жаночую калонію

«Для каго ты тут малюешся?» — «Для сябе». Былая палітзняволеная Вольга Класкоўская расказала, як гэта —жанчыне сачыць за сабой у катоўнях

«Любыя праявы пачуццяў спыняюцца». Журналістка Дар'я Чульцова, якая выйшла на свабоду, — пра тое, як жывуць і кахаюць у калоніі

«Пад галаву часам клала абутак, бо не мела ні падушкі, ні матраца». Інтэрв'ю з Наталляй Хершэ — пра калонію, мужа і непахіснасць

Як турма змяняе людзей і што чакае палітвязняў? Вялікі гайд ад псіхолага

Каментары7

  • чижик-пыжик з Таборовей
    02.05.2023
    и этот попал (ся). История всё вспомнит.
  • Кабета
    02.05.2023
    Господи, накажи эту тварь самым страшным наказанием. Ибо больше некому.
  • Чаркашкварка
    02.05.2023
    Колькi хворых на галаву мазаiчных дэбiлау у гэтай краiне

Са студэнткі ў Сеуле ў маму ў Мінску. Як дзяўчына адна гадуе дачку ад карэйца16

Раптоўна памёр журналіст і рэдактар «Беларусы і рынак» Андрэй Александровіч4

Лукашэнка адказаў на пытанне пра абʼяднанне Беларусі і Расіі ў адну дзяржаву12

Лукашэнка заявіў, што будзе ўдзельнічаць у прэзідэнцкіх выбарах 2025 года76

Гэтая матэматычная задача пра дзень нараджэння зламае вам мозг4

39-гадовая ўраджэнка Ірана перамагла на конкурсе «Міс Германія»22

Пятрухін пра сямейную драму падчас турмы: жонка змяніла прозвішча сабе і сыну6

«Камера ў Наваполацку менш камфортная за прылёты ракет». Як цяпер жывуць беларусы ва Украіне3

«Каб надпіс на помніку быў на беларускай мове». Беларускія добраахвотнікі пра запавет на выпадак гібелі 7

«Апішы Беларусь адным скрынам». Найлепшыя твіты тыдня3

Дзед Колі Лукашэнкі быў палітвязнем — атрымаў 25 гадоў ГУЛАГа за дапамогу «бандэраўцам»37

На рэкламных экранах па ўсёй Беларусі паказалі зварот Святланы Ціханоўскай28

Юлія Навальная: За вайну ва Украіне Пуціну трэба будзе адказаць43

Забіў куратара ад КДБ, правёў 20 гадоў у турмах — гісторыя жыцця палітэмігранта Сяргея Панамарова22

«Правераны агент «Арэф’еў»: знойдзеныя дакументы пра сексота, які сачыў за Ларысай Геніюш6

Зганяць за палову дня: што паглядзець недалёка ад Мінска. Вёска Дубрава3

Расія за два гады страціла каля 83 тысяч забітымі — аналіз статыстыкі8

«Прымушалі савакупляцца і спраўлялі на іх малую патрэбу». Як пасланыя на смерць расійскія салдаты здзекуюцца са сваіх жа таварышаў па службе14

«Алкаголь паўплываў на яе розум»: экс-прэзідэнт Манголіі высмеяў «даму з МЗС РФ»2

Украінскі беспілотнік нанёс удар па Наваліпецкім металургічным камбінаце3

Усе навіны →
Усе навіны

Актывісты «Еўрамайдана» вывалілі дзве тоны гною перад вілай расійскага пасла ў Варшаве8

На збітым у пятніцу расійскім А-50 былі 10 чалавек7

Юлія Навальная: За вайну ва Украіне Пуціну трэба будзе адказаць43

«Каб хто раскаяўся за гэта». Макс Корж у другія ўгодкі вайны прэзентаваў песню «Халодная раніца»2

Забіў куратара ад КДБ, правёў 20 гадоў у турмах — гісторыя жыцця палітэмігранта Сяргея Панамарова22

Зяленскі ў другую гадавіну поўнамаштабнага ўварвання запісаў зварот з Гастомеля8

«Правераны агент «Арэф’еў»: знойдзеныя дакументы пра сексота, які сачыў за Ларысай Геніюш6

Жыхар Кіраўска збіраўся «паставіць схаваную камеру на выбарчым участку»

Памятаеце актывістаў БРСМ, якія накінуліся на Орду падчас пікета за Лукашэнку ў 2020-м? Вось дзе яны цяпер22

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Затрымалі супрацоўнікаў кампаніі, што абслугоўвае экраны, на якіх паказалі зварот Ціханоўскай

Галоўнае

Сапраўдная яўка на выбарах ФОТАФАКТ

Дзярждэп ЗША назваў выбары ў Беларусі фіктыўнымі2

ЦВК назвала канчатковую яўку на выбарах6

Зяленскі пра правал контрнаступу: планы Украіны былі на стале ў Крамлі яшчэ да пачатку3

110 дэпутатаў, якія трапяць у парламент-2024, — праверце спіс пасля выбараў16

Карпенка намаляваў амаль 42% грамадзян, якія прагаласавалі датэрмінова9

У Брэсце заўважылі знікненне кіраўніка аднаго з прадпрыемстваў1

Экс-палітвязень Жамчужны, які агулам адседзеў 11 гадоў, выехаў з Беларусі3

«Апішы Беларусь адным скрынам». Найлепшыя твіты тыдня3

Цела Навальнага ўсё ж аддалі маці14

Дзед Колі Лукашэнкі быў палітвязнем — атрымаў 25 гадоў ГУЛАГа за дапамогу «бандэраўцам»37

У сталовай БелАЗа на 23 лютага раздатчыц абедаў апранулі ў вайсковую форму ФОТАФАКТ19

«Калі пра гэта казаў наш рэктар — значыць так і ёсць». Журналісты паспрабавалі знайсці беларуска-расійскі падручнік па гісторыі2

«Я паўгода лячыў дзяцей пад татальным кантролем КДБ. Яны нават хадайнічалі, каб мяне не звальнялі» 3

На рэкламных экранах па ўсёй Беларусі паказалі зварот Святланы Ціханоўскай28

Жыхары Масквы нясуць кветкі да помніка Лесі Украінцы ў другую гадавіну вайны

Усе навіны →