Вакзал у Львове. Фота: Віктар Кавальчук, УНІАН

Большасць з іх шукае прытулку ў іншых рэгіёнах Украіны, якія лічацца больш бяспечнымі. Але больш за тры з паловай мільёны чалавек выехалі за мяжу.

У асноўным гэта жанчыны і дзеці, паколькі мужчыны ва ўзросце да 60 гадоў абавязаны заставацца ў краіне.

Дэзарыентаваныя, часта не ведаючы, куды ісці далей, бежанкі вымушаныя давяраць незнаёмцам.

Хаос вайны для іх ззаду, але рэч у тым, што за межамі Украіны яны таксама не ў поўнай бяспецы.

«Для драпежнікаў і гандляроў людзьмі вайна ва Украіне не з'яўляецца трагедыяй, — папярэдзіў генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрэш. — Гэта магчымасць, а жанчыны і дзеці — гэта мэты».

Нават у мірны час ва Украіне і суседніх краінах актыўна дзейнічаюць групоўкі, якія займаюцца гандлем людзьмі. Вайна стала ідэальным прыкрыццём для развіцця іх бізнэсу.

Караліна Вержбіньска, каардынатарка праваабарончай арганізацыі Homo Faber у Любліне, распавяла, што вялікую занепакоенасць выклікаюць дзеці.

Па яе словах, многія дзеці выязджалі з Украіны без суправаджэння. З-за нестабільных рэгістрацыйных працэсаў у Польшчы і іншых прыгранічных рэгіёнах — асабліва ў пачатку вайны — многія дзеці проста зніклі, і іх месцазнаходжанне невядома.

Бі-бі-сі накіравалася да польска-ўкраінскай мяжы, каб на свае вочы пераканацца ў тым, што там адбываецца.

На чыгуначнай станцыі, куды прыбываюць уцекачы, было людна — шакаваныя жанчыны і дзеці ў слязах.

Многіх з іх суцяшаюць і прапануюць гарачую ежу валанцёры ў яркіх камізэльках.

Здаецца, усё добра арганізавана? Не зусім.

Мы пазнаёміліся з Маргарытай Гусманавай, украінскай бежанкай з Кіева, якой крыху за 20. Яна прыехала на мяжу два тыдні таму, але вырашыла застацца, каб дапамагчы іншым жанчынам не патрапіць у рукі не тых людзей.

Маргарыта Гусманава

Пытаемся ў яе, ці адчувае яна сябе ўразлівай. «Так, — адказвае яна. — Таму я асабліва турбуюся пра бяспеку іншых».

«Жанчыны і дзеці прыязджаюць сюды са страшнай вайны. Яны не гавораць па-польску ці па-англійску, не ведаюць, што адбываецца, вераць у тое, што ім гавораць.

На гэтай станцыі можа з'явіцца любы. У першы дзень, калі я стала валанцёркай, мы ўбачылі трох мужчын з Італіі. Яны шукалі прыгожых жанчын, каб прадаць іх у сэкс-рабства.

Я выклікала паліцыю, і аказалася, што мела рацыю. Гэта не была параноя. Гэта жах».

Маргарыта кажа, што мясцовыя чыноўнікі цяпер крыху больш арганізаваныя. Паліцыя рэгулярна патрулюе станцыю. Людзі (пераважна мужчыны) з кардоннымі таблічкамі з назвамі прывабных месцаў, яны прысутнічалі ў першыя некалькі тыдняў пасля прыбыцця бежанцаў, але цяпер пераважна зніклі.

Але некаторыя цяпер выдаюць сябе за валанцёраў.

Алена Масквіціна напісала пра перажытае ў Фэйсбуку. Цяпер яна ў бяспецы ў Даніі. 

Алена з дзецьмі з'ехала з Украіны ў суседнюю Румынію. Яны шукалі транспарт ад мяжы.

Людзі, якія выдавалі сябе за валанцёраў у цэнтры для бежанцаў, спыталі, дзе яна спынілася.

Яны з'явіліся пазней у той жа дзень і агрэсіўна сказалі ёй, што лепш за ўсё ехаць у Швейцарыю, і што яны адвязуць яе туды фургонам разам з іншымі жанчынамі.

Алена распавяла, што мужчыны глядзелі на яе і яе дачку ацэньваюча.

Яны папрасілі яе паказаць сына, які быў у іншым пакоі. Яны аглядзелі яго з ног да галавы, кажа жанчына. Потым яны настойвалі, каб яна не ехала ні з кім, акрамя іх, і раззлаваліся, калі яна папрасіла паказаць іх пасведчанні асобы.

Каб пазбавіцца ад мужчын, Алена паабяцала сустрэцца з імі, калі іншыя жанчыны будуць у іх фургоне. Але як толькі яны сышлі, яна схапіла дзяцей і ўцякла.

Эльжбета Ярмульска, польская прадпрымальніца, з'яўляецца заснавальніцай ініцыятывы Women Take The Wheel Initiative. Яе мэта — стварыць для ўкраінскіх бежанак бяспечную прастору.

Эльжбета Ярмульска

«Тыя жанчыны ўжо праз многае прайшлі, калі ішлі ці ехалі цераз зону баявых дзеянняў, а потым тут адчуваць страх і эксплуатацыю? Нават не ўяўляю, як гэта», — кажа яна.

Мы з Эльжбетай ідзем у цэнтр для бежанцаў, дзе яна паказвае чыноўнікам сваё пасведчанне асобы і пацвярджэнне месца жыхарства, перш чым спытаць, ці трэба кагосьці падвезці да Варшавы.

Ужо праз лічаныя хвіліны ў яе машыне сядзяць бежанка Надзея і трое яе дзяцей.

Эла прапанавала маленькім дзецям ваду, шакалад і лекі.

Тым часам Надзея распавяла аб сваім небяспечным падарожжы з Харкава за межы Украіны. Цяпер у Польшчы, па яе словах, яна адчула палёгку ад таго, што ў яе ёсць жанчына-кіроўца.

Надзея

Пра рызыкі гандлю людзьмі і эксплуатацыі яна чула па ўкраінскім радыё. 

Праз месяц пасля пачатку вайны працэсы праверкі людзей, якія сцвярджаюць, што дапамагаюць украінскім уцекачам, у Еўропе яшчэ далёкія ад ідэалу.

Арганізаваная злачыннасць — не адзіная пагроза. Бежанцаў таксама эксплуатуюць асобныя людзі. Жыхары Польшчы, Германіі, Брытаніі і іншых краін адкрылі свае дамы для бежанцаў, і большасць з іх маюць добрыя намеры. Але, на жаль, не ўсе.

Ірэна Давід-Томчыкідс, выканаўчы дырэктар Варшаўскага аддзялення няўрадавай арганізацыі La Strada, кажа, што эксплуатацыя і гвалт адбываюцца не толькі падчас вайны. Але лавіна пацярпелых ад канфлікту жанчын і дзяцей, якія бягуць з Украіны, азначае павелічэнне колькасці такіх выпадкаў.

Клас
1
Панылы сорам
2
Ха-ха
Ого
4
Сумна
36
Абуральна
9

Хочаш падзяліцца важнай інфармацыяй ананімна і канфідэнцыйна?

Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзеру