Ctv.by

Ctv.by

Čamu dałučacca da Rasii možna, a vychodzić — nie, ci bajacca dałučeńnia biełarusam, Jeŭraradyjo razmaŭlaje z adzinym prezidentam SSSR Michaiłam Harbačovym.

Jeŭraradyjo: Jak vy pastavilisia da padpisańnia pahadnieńnia ab dałučeńni Kryma da Rasii?

Michaił Harbačoŭ: Heta ŭsio robicca pa voli žycharoŭ Kryma, a heta samaje hałoŭnaje — vybar robiać ludzi. I na heta pavinny aryjentavacca zakanadaŭcy i palityki. Nu, a toje, što vakoł hetaha idzie baraćba… i tut nie abychodzicca biez vostrych momantaŭ. Prosta nieabchodna, jak kažuć, trymać udary. Toje, što adbyłosia, i pierad adkaznaj publikaj naš prezident padpisaŭ adpaviedny dakumient — heta vielmi važna. Ale šmat niebiaśpieki zychodzić ad roznaha… naroda, roznych tam ekstremistaŭ, i tut treba być uvažlivymi.

Jeŭraradyjo: A jak ža być z cełasnaściu Ukrainy? Ništo sabie — raptam ad dziaržavy abvaliŭsia kavałak terytoryi i dałučajecca da inšaj dziaržavy, chaj sabie i nibyta pa voli ludziej…

Michaił Harbačoŭ: Nu, heta raźbiarucca! Hałoŭnaje toje, što pryncypovaje, a što da astatniaha, to tut jašče šmat nieabchodna prapracavać, uźnikaje šmat pytańniaŭ. Prapracujuć, ja dumaju, zojmucca hetym. Dyj nie dumaju, što jany siadzieli skłaŭšy ruki — miarkuju, što heta tema ŭ ich u prapracoŭcy była, tak što… Viedajecie, ja hladzieŭ siužety, jak tam hałasavali. Apytvali roznych ludziej: ruskich, ukraincaŭ, tatar — i bolšaść vykazvalisia ŭ tym sensie, što, maŭlaŭ, vypraŭlajucca raniej zroblenyja pamyłki i praliki. I sapraŭdy, sama historyja horada Sievastopala — kolki tam prykłali sił i baraćby! Zrazumieła, što heta rasijskaja ziamla. A toje, što jana apynułasia ŭ składzie Ukrainy — takija byli histaryčnyja časy. Tady lohka było vyrašać takija pytańni — nijakich uzhadnieńniaŭ. Ale heta pamyłkovy šlach. Ciapier my bačym nastroi ludziej, i byŭ prademanstravany samy demakratyčny srodak vyrašeńnia prablem.

Jeŭraradyjo: Ci budzie mieć značeńnie toje, što pieravažnaja bolšaść krain śvietu, ES, ZŠA dy inšyja nie pryznajuć ni vyniki tak zvanaha krymskaha refierendumu, ni dałučeńnie Kryma da Rasii?

Michaił Harbačoŭ: A heta aznačaje, što my, napeŭna, pavinny daviarać źviestkam vyviedki, što tam šmat čaho robicca dla taho, kab pašyryć NATO, kab pavialičyć jaho jurysdykcyju. I ŭciahvajuć nas u toje, kab pasłabić upłyŭ byłoha SSSR, a ciapier — Rasii. Amierykancy nijak nie chočuć paśla «chałodnaj vajny» iści pa inšym šlachu. Pajšli spačatku, byli haračymi aratarami za novy paradak — heta ŭsio adbyvałasia na maich vačach, heta ž byli maje partniory. Ale potym usio iznoŭ pačało ŭ advarotnym nakirunku ruchacca. Tak što tut, vidać, vialikuju rolu heta maje — schavany intares. Kolki ŭ ich tam usich hetych pradstaŭnikoŭ, kolki tam hetych «padryŭnikoŭ», kolki pravakatarskich hrup! Heta chiba havoryć pra narmalnaje staŭleńnie našych partnioraŭ?! Nie.

Jeŭraradyjo: Pahladziać, da prykładu, žychary Inhušecii na toje, jak žychary Kryma praz refierendum zadavolili svajo žadańnie dałučycca da Rasii, i taksama vyrašać takim ža čynam zadavolić svajo žadańnie z Rasii vyjści  praviaduć refierendum, i… što?

Michaił Harbačoŭ: Nie, heta nieprymalna! I heta, akurat, napamin pra toje, što nieabchodna było Krym viarnuć — jon ža rasijski byŭ! A Mikitu Siarhiejeviča na Palitbiuro vyklikać! (śmiajecca)

Jeŭraradyjo: Kab tam Uładzimir Uładzimiravič jaho «prapiasočyŭ»!

Michaił Harbačoŭ: Ja, darečy, jaho prychilnik — jon cikavaja asoba… Darečy, jak tam u vas, u Biełarusi spravy?

Jeŭraradyjo: Pa-roznamu. Pra Biełaruś: ci nie varta i nam aścierahacca, što Maskva zachoča dałučyć da Rasii i niejkija biełaruskija ziemli?

Michaił Harbačoŭ: Nie, ja dumaju, što dziaržava, jakaja ŭvachodzić u skład pačynalnikaŭ utvareńnia našaha novaha sajuza, nie musić pieratvaracca ŭ hubierniu, kraj ci rasijskuju vobłaść — heta niapravilna. Hetym možna tolki naškodzić.

Jeŭraradyjo: Ci nie budzie Rasija imknucca dałučyć, aproč Kryma, i inšyja terytoryi Ukrainy — jaje ŭschodnie-paŭdniovyja vobłaści?

Michaił Harbačoŭ: Napeŭna, buduć iści i inšyja (śledam za Krymam — Jeŭraradyjo).

Jeŭraradyjo: I što ŭ vyniku — razvał Ukrainy? Toj krainy, u tych miežach, jakija my viedali, bolš nie budzie?

Michaił Harbačoŭ: Zachavajecca Ukraina. Tym bolš što pazicyja mienavita takaja — rasijskaha kiraŭnictva, Rasii. Jana ŭžo ahučanaja — za zachavańnie. Dyj sapraŭdy: Ukraina i Biełaruś — heta ž našy samyja blizkija siabry. Adzin narod! Mnie, darečy, chtości skazaŭ, vam heta viadoma ci nie, što movu, najbolš adpaviednuju pieryjadu Kijeŭskaj Rusi, najlepš biełarusy zachavali — nie viedaju, praŭda heta ci nie.

Jeŭraradyjo: Nie vyklučaju takoha varyjanta, ale mnie bolš cikava inšaje — ci jość mahčymaść siońnia viarnuć dobryja adnosiny pamiž Kijevam i Maskvoj?

Michaił Harbačoŭ: Nu, a čamu nie? Ja dumaju, pryncypova važna, kab heta było tak. Inakš heta vyhladaje tak — kryŭdavać na krymčan. Urešcie tut ža sapraŭdy — narodnaje žadańnie. Za heta (dałučeńnie Kryma da Rasii — Jeŭraradyjo) vykazalisia navat šmat chto z krymskich tataraŭ.

Jeŭraradyjo: Na fonie Kryma kryŭdna pavinna być tym, kamu daŭno abiacali pryniać u abdymki «matuchny Rasii», ale tak i nie vykanali abiacańnie  Prydniastroŭju, Abchazii, Paŭdniovaj Asiecii…

Michaił Harbačoŭ: Takoje adčuvańnie, što vy dumajecie, nibyta ŭ adzin momant była stvorana kamanda, jakaja rychtavała hety refierendum (u Krymie — Jeŭraradyjo)! Vy pryhadajcie: usie hady tema Kryma nie sychodziła z dyskusij. Čamu? Bo heta vielmi važnaja zona abarony našaj dziaržavy. I tam ža chto — ruskija! Tamu ŭsio atrymałasia ŭ lepšym vyhladzie, usio dobra. A tam vydumlajuć chalera viedaje što: adkapvali nieviadoma što ź nieviadoma jakich časoŭ — dzie tam niejki hietman pieramoh, chto mieŭ racyju, a chto nie mieŭ… Ja dumaju, tolki Hohal mieŭ racyju, jaki skazaŭ synu svajmu: «Ja ciabie naradziŭ, ja ciabie i zabju».

Jeŭraradyjo: Pucin zajaviŭ, što Ukraina vyjšła sa składu SSSR «nie zusim lehitymna». Ale ž Rasija abviaściła niezaležnaść i, adpaviedna, vychad z SSSR na hod raniej i za Ukrainu, i za Biełaruś. Adsiul vynikaje…

Michaił Harbačoŭ: Ja akurat liču, što toje, što adbyvałasia tady, było nakiravana mienavita na toje, kab padarvać!.. Hrupka ludziej! Kali ŭbačyli, što my pryniali sumiesny płan vychadu z kryzisu, i navat Prybałtyjskija krainy jaho padpisali, pahadzilisia jaho vykonvać, kali ŭbačyli, što kamisija, jakuju ja ŭznačalvaju, efiektyŭna pracuje i hatovaja apublikavać dla ŭsieahulnaha abmierkavańnia prajekt novaj Sajuznaj damovy, kali ŭ červieni prajšoŭ Plenum CK, jaki kazaŭ, što treba stvarać i prymać novuju sacyjał-demakratyčnuju prahramu — kolki było tady sprob prybrać, źnieści Harbačova, pazbavicca ad jaho! I na źjeździe deputataŭ, i na plenumach CK ja dvojčy sychodziŭ z pasiadžeńniaŭ, nie pahadžajučysia z abstanoŭkaj i linijaj bolšaści siabroŭ CK. I, kab pazbavicca ad Harbačova, vyrašyli razvalić dziaržavu śpiecyjalisty vialikija. A palityčna vyjhrać u ich nie atrymałasia, bo jany nie mieli racyi. Vy viedajecie, što pieršymi novuju Sajuznuju damovu pavinny byli padpisać Rasija i Biełaruś? Jany ŭbačyli, što čas sychodzić — šmat było ludziej, jakija pieražyli ŭsio i ŭsia, ja maju na ŭvazie čas znachodžańnia ich na kirujučych pasadach dziesiacihodździami, voś jany i zavaryli hetuju kašu. My ž tady ŭ 1989 hodzie ŭpieršyniu praviali sapraŭdy svabodnyja vybary, i ludzi abrali deputatami šmat kamunistaŭ z tych, kamu sapraŭdy daviarali, ale pravalili šmat tych, chto znachodziŭsia na kirujučych pasadach. Navat šerah kiraŭnikoŭ Savieckaha Sajuza pravalili. I jany zrazumieli — čas ich prajšoŭ. Voś, i tut toje ž — jość takija dziejačy, jakija dziela ŭłady, kab utrymać jaje, dziela ŭłasnaści svajoj i svajho atačeńnia hatovyja pajści na ŭsio. Tamu — trymacca treba i demakratyju abaraniać.

Jeŭraradyjo: Ja da taho, što kali, pavodle viersii Pucina, Ukraina, a značycca  i ŭsie astatnija krainy, vyjšli sa składu SSSR «nie zusim lehitymna», to i jany, i kiraŭniki hetych dziaržaŭ  nielehitymnyja. Adpaviedna, na siońnia my majem adnu lehitymnuju dziaržavu SSSR i adnaho lehitymnaha prezidenta  Michaiła Harbačova.

Michaił Harbačoŭ: Dy ładna vam, što tam…

Jeŭraradyjo: Padviadziom vynik razmovy: vy ličycie, što Krym demakratyčnym šlacham viartajecca ŭ skład Rasii?

Michaił Harbačoŭ: Ja dumaju, što demakratyčna vyrašana pytańnie. Samy hałoŭny elemient demakratyi — heta «demas», narod, a jon tut byŭ hałoŭnym źvianom… Da ŭsiaho, my z vami majem infarmacyju pra toje, jak usio prachodziła, vialikuju infarmacyju, i ŭsio adbyvałasia na našych vačach — narod byŭ «za». Inšaja sprava, što heta pažadańnie naroda mahli nie padtrymać — jaho ž pavinien byŭ padtrymać vyšejšy orhan. Ale kiraŭnictva Rasii ŭ asobie prezidenta pajšło na toje, što pryniało dakumienty, na padstavie jakich ich užo jak novych subjektaŭ prymali. Dumaju, dobra, što narod tak voś zadavolili — heta dobry prykład dla ŭsich. A to ŭ nas ža ciapier dziejničaje pryncyp «chto kaho pierakupić». Pačynajučy ad futbalistaŭ i da siabroŭ Savieta Fiederacyi, deputataŭ. Jość pryznačanyja košty — chto kolki kaštuje. I heta zadavalniaje, bo dazvalaje ŭsio ŭ rukach trymać. Ale heta nie demakratyja i tołku ad jaje mała.

Jeŭraradyjo: Ale ci zdoleje Rasija zabiaśpiečvać Krym usim nieabchodnym? Mahčymaści dla hetaha jość.

Michaił Harbačoŭ: Daviadziecca padtrymać jaho. A mahčymaści dla heta jość.

Jeŭraradyjo: Ale jakim čynam — praz Ukrainu ci marskim šlacham?

Michaił Harbačoŭ: Dy raźbiaromsia, dobra! Było b što vieźci. Hałoŭnaje, ja dumaju, što ździejśniłasia histaryčnaja sprava.

Jeŭraradyjo: Hałoŭnaje, kab heta «histaryčnaja sprava» da vajny nie daviała.

Michaił Harbačoŭ: Kali da hetaha dojdzie, to bolš biazhłuzdaha prykładu nie znojdzieš u historyi. Jak heta?! Heta ž hramadzianskaja vajna ŭnutry adnaho naroda. U toj čas, kali adkryvajecca mahčymaść dla supracoŭnictva, dla abjadnańnia namahańniaŭ. Ale, kab sutyknuć, nackavać adzin na druhoha — jość takija siły i heta treba mieć na ŭvazie.

Jeŭraradyjo: Da prykładu, Rasija budzie padtrymlivać i padšturchoŭvać uschodnija rehijony Ukrainy da praviadzieńnia tam svaich «krymskich refierendumaŭ». Upeŭnieny, što Kijeŭ budzie suprać, a vynikam moža stać…

Michaił Harbačoŭ: Nie abaviazkova! I tut, darečy, refierendum u Krymie maje vialikaje značeńnie — jon daść šmat kaštoŭnaha dośviedu. Z hetym — usiaho vam najlepšaha!

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?