Bloomberg paličyŭ biełaruskuju sistemu achovy zdaroŭja bolš efiektyŭna amierykanskaj, i tym nie mienš biełarusy chočuć jaje refarmavańnia, śviedčać dadzienyja sacapytańniaŭ. Ab prablemach hetaj śfiery i šlachach ich vyrašeńnia kazali na kruhłym stale, jaki dniami adbyŭsia ŭ Minsku. Tut.by abraŭ samyja aktualnyja vykazvańni ekśpiertaŭ ab reformie. Jak pamienšyć čerhi ŭ paliklinikach, pavysić zarobki ŭračoŭ i vykaranić karupcyju z-za balničnaha - u našym materyjale.

Jak pavysić zarobak lekaram?

U Biełarusi pryniata Stratehija raźvićcia achovy zdaroŭja da 2020 hoda. Ab realizacyi jaje pałažeńniaŭ kazała namieśnik dyrektara pa ekanamičnych daśledavańniaŭ Respublikanskaha navukova-praktyčnaha centra achovy zdaroŭja Iryna Novik.

- Praktyčna va ŭsich krainach asnoŭny ŭpor u pieršasnym źvianie zrobleny na ŭrača ahulnaj praktyki, jaki maje navyki akazańnia pieršasnaj aftalmałahičnaj, nieŭrałahičnaj, chirurhičnaj i inšaj dapamohi. Ministerstva achovy zdaroŭja stavić sabie zadaču pastupova pierajści da pracy ŭčastkovaha śpiecyjalista pa takim pryncypie.

Pavodle jaje słoŭ, heta dazvolić źnizić nahruzku na ŭračoŭ ambułatorna-palikliničnaha źviana, akazać pacyjentu kompleksnuju pasłuhu i pavysić zarabotnuju płatu za košt aptymizacyi kadraŭ.

- Siońnia patrebien maksimum dapamohi pry minimumie naviedvańniaŭ, ale nie naadvarot.

Dla ŭsiaho hetaha, pa słovach ekśpierta, lekary ahulnaj praktyki pavinny prajści adpaviednaje navučańnie. Hety praces užo zapuščany ŭ vioscy. Ale ŭžo zaraz, kaža Iryna, u daktaroŭ źjavicca jašče adna mahčymaść zarablać bolš.

- U lipieni 2014 vyjšaŭ zahad Ministerstva achovy zdaroŭja, jaki dazvolić premiravać śpiecyjalistaŭ za jakaść, za vynik akazanaj miedycynskaj dapamohi.

Svoj sposab pavysić zarobak lekaram vykazaŭ kaardynatar prahram SAAZ u Biełarusi Valancin Zyhmundavič Rusovič. Jon adznačyŭ, što na achovu zdaroŭja ŭ nas vydatkoŝvajecca 3 miljardy dalaraŭ u hod, a kab padniać zarobak 5 tysiačam lekaraŭ ahulnaha źviana treba vydatkavać z hetaj sumy ŭsiaho 1 pracent.

- U luboj sistemie jość 20% nieracyjanalnaha raschodavańnia srodkaŭ. Tamu adšukać srodki na pavyšeńnie zarobkaŭ možna, pačaŭšy z ekanomii elektraenierhii i spynieńnia nieracyjanalnych vypłat niekatorym śpiecyjalistam.

Jak skaracić čerhi ŭ paliklinikach?

Ale pavyšeńniem zarobkaŭ nie skarociš čerhi ŭ paliklinikach, a adpaviedna, nie palepšyš jakaść pieršasnych miedycynskich pasłuh. Svajo bačańnie vyrašeńnia hetaj prablemy vykazaŭ dyrektar Ahienctva miedycynskaha turyzmu Michaił Niadviecki.

- Heta možna vyrašyć stvareńniem roŭnych umoŭ dla dziaržaŭnych i pryvatnych ustanoŭ achovy zdaroŭja. Mnie niezrazumieła, čamu dziaržava nie moža nadavać pryvatnym miedcentram prava vydavać balničnyja? Kali b heta prava ŭ ich źjaviłasia, to častka ludziej pačała b absłuhoŭvacca tam, i heta b źniziła nahruzku na palikliniki.

Jak adznačyŭ Michaił Niadviecki, hetaje pytańnie aktualnaje, bo stamatałahičnyja tury ŭ Biełaruś - u topie ŭ rasiejcaŭ i jany pastajanna cikaviacca, ci zmohuć im vydać balničny na čas toj ža dvuchtydniovaj impłantacyi.

Iryna Novik źviarnuła ŭvahu, što ŭ vyrašeńni hetaha pytańnia pavinny być zacikaŭleny i sami pryvatnyja centry.

Jak vykaranić karupcyju z-za balničnaha?

Svoj varyjant razhruzki paliklinik i pamianšeńnia čerhaŭ u ich vykazaŭ Valancin Rusovič.

- Bolšaść darosłych ludziej čaściej za ŭsio pieranosić prastudnyja zachvorvańni, jakija z časam prachodziać sami, za paru dzion. Takich ludziej vielmi šmat, ale, kab atrymać balničny, jany ŭsio roŭna iduć u palikliniku, i heta stvaraje čerhi. U Jeŭropie ž u pieršyja try dni chvaroby da lekara nichto nie chodzić, bo ich pa zakonie apłačvaje najmalnik.

Rabotnik prosta papiaredžvaje jaho ab chvarobie, a pracadaŭca moža dasłać pradstaŭnika prafsajuza dla kantrolu, ci tak heta. Pa zakonie tam čałaviek abaviazany źviarnucca da ŭrača tolki na čaćviorty dzień.

Rusovič ličyć, što hetaja praktyka była b karysnaj i ŭ Biełarusi. Pa prykładzie jeŭrapiejskich krain jon prapanuje, kab pracadaŭca apłačvaŭ balničny rabotniku ŭ kolkaści 5 dzion u hodzie i nie bolš za 3 dni zapar. Adpaviedna, u situacyi, kali darosły čałaviek chvareje raz-dva na hod, jon zusim nie budzie źjaŭlacca ŭ paliklinicy i stvarać čerhi.

- Hetym my likvidujem čerhi minimum na 30%, sprościm pracu ŭčastkovym daktaram i vykaranim karupcyju z-za balničnaha lista. U Jeŭropie takoha typu karupcyi vy nie ŭbačycie.

Iryna Novik adznačyła, što pytańnie ab pradastaŭleńni najmalnikam rabotniku vyzvaleńnia ad pracy na 3 dni biez afarmleńnia balničnaha lista byŭ uźniaty na kalehii Ministerstva achovy zdaroŭja hod tamu. Jana vykazała nadzieju, što jon moža być vyrašana stanoŭča.

Ci patrebna Biełarusi takaja kolkaść łožkaŭ u balnicach?

U Jeŭrasajuzie nie tolki adsutničaje karupcyja z-za balničnaha lista, ale i niama takoj, jak u Biełarusi, kolkaści łožka-miescaŭ va ŭstanovach achovy zdaroŭja. Tam na 1000 čałaviek prychodzicca ŭ siarednim 5,5 łožkaŭ, u nas ža hety pakazčyk u dva razy vyšejšy. Pra toje, ci treba takaja ich kolkaść, daŭno iduć dyskusii. Ale Iryna Novik adznačyła, što łožka-miescy treba nie skaračać, a pieraraźmiarkoŭvać.

- U Biełarusi, jak i ŭ krainach ES i SND, idzie praces stareńnia nasielnictva, nazapašvańnia chraničnych zachvorvańniaŭ, što ŭpłyvaje na pavieličeńnie patrebnaści nasielnictva respubliki nie tolki ŭ stacyjanarnaj, ale i ŭ miedyka-sacyjalnaj, reabilitacyjnaj, chośpisnoj dapamozie. My nie pavinny pra heta zabyvać.

Damahčysia tałkovaha pieraraźmierkavańnia łožka-miescaŭ z uporam na tyja ž chośpisy, pa słovach Iryny Novik, nie tak składana. Składaniej prymusić uklučyć u reformu achovy zdaroŭja jak maha bolš udzielnikaŭ.

- Naša zadača - abjadnać namahańni ŭsich ministerstvaŭ, viedamstvaŭ, hramadskich arhanizacyj i ŚMI, kab čałaviek sa škoły byŭ adkazny za svajo zdaroŭje i viedaŭ, što nijakaje achova zdaroŭja nie viernie zdaroŭje. Farmiravańnie zdarovaha ładu žyćcia - heta zadača ŭsich i kožnaha paasobku.

Ale, jak adznačyła juryst Biełaruskaha tavarystva pravoŭ spažyŭcoŭ Tamara Bielskaja, niemahčyma raźličvać na paśpiachovaść reformaŭ pry niełahičnaści dziejańniaŭ dziaržavy.

- Nie pavinna być tak, kali siońnia dziaržava kaža, što kureńnie — heta drenna, a zaŭtra daje hrošy na madernizacyju Hrodzienskaj tytuniovaj fabryki.

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?