Vyjšaŭ paetyčny zbornik sieminarysta Vadzima Urubleŭskaha «Biaźmiežnaje»

Vadzim – historyk i paet. «Biaźmiežnaje» – jaho pieršaja kniha.

– Biaźmiežnaje – tak ja baču ciapier śviet. Naša byćcio nie skančajecca hetym žyćciom, nie zaviaršajecca ciemraj staraści. Śviatło jość – i heta Chrystos. Biaźmiežnaje – paznańnie Boha. My i ŭ viečnaści budziem biaskonca paznavać Jaho.

Vieršy Vadzima Urubleŭskaha adkryvajuć jaho vopyt ruchu da Boha, vopyt unutranaj baraćby. Aŭtar zakranaje prablemu paeta ŭ hramadstvie ( «Jany mianie nie zrazumieli… « ), źviartajecca da narodnaj spadčyny ( «Trajeckija dziady» ) i historyi Carkvy ( «Nasuprać» ), ušanoŭvaje biełaruskich śviatych ( «Śviataja Safija» ) i aśvietnika Japonii Mikałaja (Kasatkina) ( «Malitva da Śviaciciela Mikałaja Japonskaha» ), razvažaje nad cudam naradžeńnia Bohačałavieka ( «Rastvo» ). Siarod vieršaŭ Vadzima Urubleŭskaha jość taksama i pierakłady z ruskamoŭnaj duchoŭnaj paezii.

Na vokładcy knihi – kryž, na jakim trymajecca kałyska-ładździa…

– Hety zbornik tajemna ad mianie vydali da majho dnia naradžeńnia siabry – duchoŭna blizkija, vielmi darahija mnie ludzi. Sabrali vieršy, znajšli mastaka i vydaviectva. Kaniešnie, arhanizataram i natchnialnikam usiaho stała nieparaŭnalnaja Alaksandra Ciarenćjeva, aktyvist šerahu inicyjatyŭ pravasłaŭnaj moładzi. Ilustracyju raspracavała mastačka Alaksandra Bojka-Padkapajeva. U majoj tvorčasci prysutnyja try matyvy, i ja vielmi ŭdziačny, što ŭsie jany adlustravanyja na vokładcy. Kałyska z ručnikom – simvał dušeŭnaha, heta rod, kraj, simvał naradžeńnia ŭ śviet. Kryž – tajamnica duchoŭnaha naradžeńnia. Ładździa – simvał Carkvy Chrystovaj, u jakoj heta naradžeńnie adbyvajecca.

Vadzim pryznajecca, što ŭ jaho nikoli nie było dumki vydavać knihu paezii, ale zaŭvažaje:

– Kali ja tolki pačynaŭ pisać i byŭ dalokim ad pravilnaha asensavańnia viery, u mianie było šmat słavalubnych žadańniaŭ, chaciełasia realizavacca, źviedać pryznańnie i pašanu, adčuć luboŭ. A atrymaŭ ja heta tady, kali mnie ŭžo ŭsio roŭna, viedajuć mianie ci nie. Ciapier dla mianie inšaje źjaŭlajecca pryjarytetam. Ciapier sens žyćcia – Chrystos. Usio ŭ žyćci ja imknusia padparadkoŭvać pravilnym paniaćciam. A što pravilna – adkryvaje viera Chrystova.

11 vieršaŭ pakładzienyja na muzyku. Naradziŭsia tvorčy duet paeta Vadzima Urubleŭskaha i muzyki Źmitra Ciarenćjeva – «Majestat». Heta starabiełaruskaje słova značyć ‘vielič, vialikaść'. U asensavańni Vadzima – vielič Boha i vialikaść chryścijanstva.

Siońnia pačuć «Majestat» možna tolki ŭ žyvym vykanańni: na pravasłaŭnych viečarynach i kvaternikach.

– Pierad kožnaj našaj pieśniaj ja čytaju vierš, kažu peŭnaje słova, paśla čaho Źmicier śpiavaje pad hitarny akampaniemient.

Pakul što ich pieśni zapisanyja tolki na dyktafon u chatnich umovach. Tamu ŭsie srodki ad realizacyi zbornika «Biaźmiežnaje» pojduć na zapis dyska ŭ studyi.

Tyraž knihi – 80 ekzemplaraŭ. Na siońniašni dzień jaje jašče možna nabyć – u śviačnym kijosku chrama śviaciciela Mikałaja Japonskaha (h. Minsk, vuł. Lidskaja, 7) ci ŭ samoha Vadzima.

A chto ž taki Vadzim Urubleŭski?

Vadzim naradziŭsia 30 kastryčnika 1986 hoda ŭ Minsku. Ź dziacinstva budučaha paeta vabili narodnyja kazki, vioska i jaje kultura. A ŭ starejšaj škole jon palubiŭ składać radavody – sapraŭdnyja i prydumanyja. Nie dziva, što Vadzim pajšoŭ vučycca na histaryčny fakultet BDU, dzie ŭ 2009 hodzie atrymaŭ śpiecyjalnaści historyka i archivaznaŭcy. Praz try hady na tym ža fakultecie jon skončyŭ aśpiranturu, a ŭ 2014 hodzie abaraniŭ kandydackuju dysiertacyju.

Vadzim, kali jašče byŭ studentam čaćviortaha kursa, staŭ pracavać u Nacyjanalnym histaryčnym archivie Biełarusi. Heta dapamahło historyku skłaści ŭłasny radavod. Pa pramoj mužčynskaj linii jon viedaje svaich prodkaŭ da siomaha pakaleńnia (pieršaja pałova XICh st.), a pa asobnych adhalinavańniach – da dziasiataha (pačatak XVIII st.).

– Što dajuć mnie viedy pra moj rod? Ja razumieju, što nie adzin, što jość tyja, chto molicca za mianie, chto praz hieny, praź siamiejnaje vychavańnie vielmi na mianie paŭpłyvaŭ. Toje, jak my vychoŭvajemsia ŭ siamji, idzie ad pakaleńniaŭ prodkaŭ. Heta biarecca z kultury, jakaja, u svaju čarhu, naradžajecca duchoŭnym žyćciom – relihijnaj vieraj u Boha.

Vyvučeńnie historyi radzimy, pošuk svaich karanioŭ abudzili luboŭ da rodnaj movy i žadańnie havaryć na joj. Napačatku 2007 hoda razam ź siabrami-adnadumcami Vadzim uznaviŭ dziejnaść supołki «Tavarystva biełaruskaj movy» na histfaku BDU. Supołka dziejničaje i dahetul, nosiačy imia «Varta».

– Zacikaŭlenaść siamiejnym radavodam i historyjaj rodnaha kraju – toj dušeŭny padmurak, rodnaja hleba, na jakuju lehła duchoŭnaje siemia – maja pravasłaŭnaja viera. Adčuvańnie voinstva zaŭsiody było ŭnutry mianie, ale ja nie zaŭsiody razumieŭ, suprać kaho nakiroŭvać svaju vajaŭničaść. Duchi złoby padniabiosnaj pieraškadžajuć udaskanalvać hety śviet. Naša pryroda, hrachom paškodžanaja, zaminaje nam radavacca, lubić, stvarać. U tym liku pra heta ja chaču śviedčyć svajoj tvorčaściu:

Vieršam i słovam, i spravaj
Być na kryžy, la kryža,
Kab inšym zdavałasia važnaj
Svaja i čužaja duša!
(Ź vierša «Jany mianie nie zrazumieli… « )

– Zachaplajučysia biełaruskaj movaj, ja nie moh nie pierakładać na jaje svaje ŭlubionyja pieśni. Pamiataju, šmat pierakładaŭ Vysockaha. Na žal, mnohaje zhubiłasia, ale sioje-toje źbierahłosia.

Razmaŭlać pa-biełarusku ŭ štodzionnym žyćci Vadzim staŭ z treciaha kursa ŭniviersiteta. Biełaruskaja mova stała dla paeta tvorčaj krynicaj, dziakujučy jakoj, jak kaža sam Vadzim, jon moža realizavać toje paklikańnie, jakoje ŭ sabie adčuvaje.

– Biełaruskaja mova maje dla mianie značeńnie pieršaj movy. Jana – mova majho rodu, a značyć, rodnaja. Vieršy ja pišu zaraz tolki na joj. Adnak čaściakom karystajusia i ruskaj – u razmovach z ruskamoŭnymi ludźmi.

Šlach Vadzima da pryniaćcia biełaruskaj movy jak movy paŭsiadzionnych znosin i ŭłasnych dumak pačynaŭsia sa znajomstva z tvorčaściu biełaruskich piśmieńnikaŭ: Uładzimira Karatkieviča, Vasila Bykava, Arkadzia Kulašova. Mocna paŭpłyvała na paetyčnaje staleńnie Vadzima pieradača «Biełaruski albom» na chvali Biełdziaržradyjo. «Biełaruski albom» adkryvaŭ staronki minuŭščyny, uvodziŭ u śviet biełaruskaj etničnaj muzyki. Paźniej adbyłosia znajomstva z tvorčaściu biełaruskamoŭnych bardaŭ: Eduarda Akulina, Siaržuka Sokałava-Vojuša, Andreja Mielnikava, Taćciany Biełanohaj, Źmiciera Bartosika i inšych.

Pisać vieršy Vadzim pačaŭ u 19 hadoŭ. Ale najbolšaha plonu jaho tvorčaść dasiahnuła ŭ apošnija 5 hadoŭ. Paznajučy siabie, paet spaścihaŭ pravasłaŭje i rabiŭ pieršyja ŭśviadomlenyja kroki da Boha.

– Ź dziacinstva ja žyvu z razumieńniem taho, što Boh jość. Na majo śvietabačańnie mocna paŭpłyvała ŭvacarkaŭleńnie majho taty, jakoje pačałosia, kali mnie było 10 hadoŭ. Tata – biezumoŭny aŭtarytet dla mianie. Ale, niahledziačy na prykład jaho žyćcia, tolki ŭ 2009 hodzie ŭva mnie saśpieła žadańnie pačać siabie čyścić, spaviadacca pierad Boham.

Pieršaja spoviedź i pieršaje pryčaščeńnie ŭ minskim Piatra-Paŭłaŭskim Sabory, znajomstva z pravasłaŭnymi chryścijanami, vandroŭka na Vałaam…

U 2013 hodzie pry minskim chramie roŭnaapostalnaha Mikałaja Japonskaha Vadzim (prychadžanin hetaha chrama) zasnavaŭ Škołu praktyčnaj hienieałohii. Pošuk svaich karanioŭ – daroha samapaznańnia. I słuchačam Škoły, akramia mietadyčnych parad, Vadzim imkniecca dać mienavita heta – duchoŭnaje razumieńnie sensu hienieałahičnych daśledavańniaŭ.

Paet i navukoviec, Vadzim sumiaščaje pracu ŭ archivie i vykładańnie ŭ Škole z navučańniem ŭ duchoŭnych ustanovach. U 2015 hodzie z čyrvonym dypłomam jon skončyŭ adździaleńnie katechizataraŭ pry Minskim duchoŭnym vučyliščy i pastupiŭ na eksternat Minskaj duchoŭnaj sieminaryi.

Taksama Vadzim adkazvaje za misijanierski napramak dziejnaści Misijanierskaj łabaratoryi pry kafiedry apałahietyki Minskaj duchoŭnaj akademii. Sens łabaratoryi – nieści śviatło Božaje ludziam, jakija siabie hetaha śviatła pazbaŭlajuć, nudziačysia ŭ ciemry ŭłasnych žarściej.

– Sapraŭdnaja radaść bačyć čałavieka, jaki šukaje ŭ chryścijanstvie adzinstva z Boham – miłasernym Ajcom, taho adzinstva, što i ŭsich nas robić bratami i siostrami. Lubiačaha baćku nie padmanieš, bo baišsia padarvać uzajemny davier, pakryŭdzić jaho luboŭ. Dla chryścijanina pryjarytetna nie «kačańnie pravoŭ», a baraćba z ułasnymi zahanami, adkryćcio siabie sapraŭdnaha. Ništo nie moža napoŭnić tak, jak napaŭniaje Pravasłaŭje – vučeńnie baraćby sa svaimi žarściami dziela žyćcia z Boham – viečnaj radaści. U hetaj radaści niama nudy i chcivaści, niedavieru i padazronaści, a značyć, niama i asudžeńnia. Kali nie asudžaješ čałavieka, to i Boh ciabie nie asudzić. Pravasłaŭnaje chryścijanstva vučyć žyć u zhodzie z samim saboj i suśvietam, u śvietłym spakoi i sumnaj radaści, u abychod šalonaj viesiałości i markotnaj depresii – nieadstupnymi spadarožnikami našaha małaviernaha i biezduchoŭnaha hramadstva.

Ad sučasnaj biełaruskamoŭnaj moładzi, chryščanaj u pravasłaŭi, časam možna pačuć pra žadańnie chadzić na słužby da katalikoŭ ci unijataŭ, u jakich nabaženstvy ździajśniajucca na biełaruskaj movie. Na hety kont Vadzim adkazvaje:

– Chryścijanin idzie nie za movaj, a za ducham. Mova – heta tolki srodak, heta dušeŭnaja katehoryja, jakuju my musim padparadkoŭvać duchoŭnamu vymiareńniu. Ničoha nie pavinna zaminać adnosinam Boha i čałavieka. Kali štości maje dla ciabie bolšaje značeńnie, čym Boh, čym baraćba z tym, što staić pieraškodaj na šlachu da Jaho, – to heta tvoj łancuh. Bo na padstavie navat vielmi karysnych rečaŭ možna zbudavać sabie idał. Im mohuć stać navat lubimyja i całkam stanoŭčyja praca i chobbi. Zamiest taho, kab być srodkam słužeńnia, jany pieraŭtvarajucca ŭ metu. Nie kažučy ŭžo pra adpaviednaje staŭleńnie da pradmietaŭ i ludziej. Voś heta sapraŭdnaja biada, i heta sustrakajecca, na žal, nie redka.

Mianie ŭ svoj čas zaprašali da siabie kataliki, unijaty, pratestanty, biełaruskamoŭnyja pravasłaŭnyja aŭtakiefały, ale ŭ mianie jość moj tata, prysutnaść jakoha ŭ maim žyćci paŭpłyvała na maju viernaść Pravasłaŭnaj Carkvie. Ciapier Pravasłaŭnaja Carkva – karabiel majho vyratavańnia. Heta arhanizm, čaścinkaj jakoha robić Boh, cieła, u jakim hałava – Chrystos. Heta majo ŭmacavańnie, moj stryžań.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?