8 śniežnia ŭ Minsku prachodzić mižnarodnaja kanfierencyja «Minski dyjałoh», pryśviečanaja 25-hodździu raspada Savieckaha Sajuzu. Palityki, čynoŭniki, vučonyja z roznych krainaŭ abmiarkoŭvajuć, jak raźvivajecca postavieckaja prastora.

Jaŭhien Prejhierman


Jaŭhien Prejhierman

Adkryŭ kanfierencyju Jaŭhien Šastakoŭ, namieśnik ministra zamiežnych spraŭ Biełarusi.

Na dumku Šastakova, padziei 8 śniežnia 1991 hoda, kali byli padpisany Biełaviežskija pahadnieńni, buduć abmiarkoŭvacca praciahły čas: «I praz 5, i 10 hadoŭ cikavaść da padziejaŭ u Viskulach nie źmienšycca».

Jaŭhien Šastakoŭ

Jaŭhien Šastakoŭ

Uvohule, pramova Šastakova była standartnaj: va Ukrainie vajna, u Biełarusi — mir, treba raźvivać partniorstva nie tolki ź Jeŭropaj, ale i z Azijaj.

Praŭda, Šastakoŭ nie zabyŭsia ŭzhadać, što Łukašenka nazyvaje raspad Savieckaha Sajuzu «bujniejšaj hieapalityčnaj katastrofaj XX stahodździa», paśla čaho raspavioŭ prysutnym pra plusy SND.

U tym ža styli vystupiŭ i Siarhiej Rachmanaŭ, staršynia kamisii Savieta Respubliki pa mižnarodnych spravach i nacyjanalnaj biaśpiecy.

Jon zaklikaŭ, kab dyskusija była navukovaj, a nie palityzavanaj, paŭtaryŭ tezis pra raspad SSSR jak hłabalnuju katastrofu. «Heta było nie vyklikana nie tolki ŭnutranymi, ale i źniešnimi faktarami, byli siły, jakija namahalisia raspadu. Dla savieckich ludziej razvał Sajuzu vialikaja katastrofa. Sistema pracavała paśpiachova, niehledziačy na prablemy, jakija byli», — zapeŭniŭ Rachmanaŭ.

Siarhiej Rachmanaŭ

Siarhiej Rachmanaŭ

Paśla čaho nahadaŭ, što «supraćstajańnie praciahvajecca i pa siońnia». A Zachad — heta dobra, ale ž tam i padzieńnie ŭzroŭniu adukacyi, i admova ad bazavych kaštoŭnaściaŭ, i ŭvohule, padkreśliŭ Rachmanaŭ, jany sprabujuć naviazać nie ŭłaścivyja nam kaštoŭnaści.

Ad SND prysutnych pavitaŭ Uładzimir Kiku, dyrektar departamientu humanitarnaha supracoŭnictva. U svajo pramovie jon ŭ asnoŭnym aktyŭna rekłamavaŭ «unikalnuju arhanizacyju, jakaja nie maje anałahaŭ» — to bok SND.

Uładzimir Kiku

Uładzimir Kiku

Zatym pačałosia abmierkavańnie postavieckich dziaržaŭ i ich isnavańnia paśla 25 hadoŭ biez SSSR.

Najbolš cikava vykazaŭsia Alaksandr Iskandaran z Armienii, dyrektar Instytuta Kaŭkaza.

«Raspad SSSR — samy miakki raspad impieryi, jaki ja mahu ŭzhadać», — adznačyŭ Iskandaran.

A zatym — raspavioŭ, što anijakaj postsavieckaj prastory niama.

Na jaho dumku, postsavieckija terytoryi isnujuć, ale ahulnaj prastory na siońnia nie isnuje.

Alaksandr Iskandaran

Alaksandr Iskandaran

«Pavinna być adzinaja prykmieta, jakaja abjadnoŭvaje. Takoha niama. Małodšyja pakaleńni užo nie majuć ahulnych kulturnych kodaŭ. Ruskaja mova takim kodam nie źjaŭlajecca. Ja na lekcyjach kinuŭ pryvodzić prykłady z savieckich filmaŭ, piesień i aniekdotaŭ — maje studenty ŭžo ich nie razumiejuć. Jany ŭvohule lepš viedajuć anhlijskuju, čym ruskuju», — skazaŭ Iskandaran.

Taksama jon padkreśliŭ, što ŭsie byłyja savieckija krainy absalutna roznyja, i nielha paraŭnoŭvać Estoniju i Tadžykistan, navat Armieniju i Azierbajdžan nielha paraŭnać, choć jany i susiedzi.

A chiba nie adzinym ahulnym faktaram dla ŭsioj postavieckaj prastory siońnia źjaŭlajecca Rasija.

«Lubaja postavieckaja kraina isnuje ŭ kantekście svaich znosin z Rasijskaj Fiederacyjaj. Možna stavicca da Rasii pa-roznamu, ale nie ŭličvać jaje i nie źviartać na jaje ŭvahi nielha. Kali jana źniknie, što budzie abjadnoŭvać Armieniju i Kyrhyzstan? Ničoha. Jakija ahulnyja intaresy buduć pamiž Biełaruśsiu i Tadžykistanam? Anijakich, — zajaviŭ Iskandaran. — Tamu ŭ pytańni ci ŭ pravilnym nakirunku my ruchajemsia — ja nie baču sensu. «My» — bolš niama. Možna ruchacca ŭ roznych nakirunkach, što i adbyvajecca siońnia. Postavieckija krainy raźvivajucca vielmi pa-roznamu».

Kalehi, praŭda, ź im nie pahadzilisia.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?