Ja žyvu na Vilenščynie, i toje, što pisali ŭ davajennych biełaruskich hazietach, jakija vychodzili ŭ Vilni, mnie vielmi blizka. Ja viedaju vioski i miastečki, pra jakija pisali ŭ tych hazietach; viedaju mahiły, viedaju naščadkaŭ i svajakoŭ tych ludziej, pra kaho pisali tyja haziety.

Historyja blizkaja. U Sialcy i Šarašovie na Pružanščynie, u Zadarožžy na Hłyboččynie słužyŭ ksiandzom Francišak Ramejka, śviadomy biełarus. Pra jaho biełaruskija haziety pisali dobraje, polskija — błahoje. Jon byŭ stryječnym bratam majoj prababuli Teafiły Kisiel, z domu Ramejka.

Jak ja byŭ mały, a ŭ kaściole malilisia pa-polsku, ja ščyra nie razumieŭ, navošta heta. I maliŭsia ź biełaruskaha malitoŭnika. A adna naša svajačka, ciotka Mela, viečnaja joj pamiać, kazała majoj maci: «A byŭ ža siarod našaj radni ksiondz Ramejka. Usie malilisia pa-polsku, a jon pa-biełarusku, jak tvoj Kościk».

U vioscy Šantaraŭščyna kala Hłybokaha žyŭ Albin Sinkievič, śviadomy biełarus, siabra BCHD. Hazieta «Biełaruskaja Krynica» niekalki razoŭ cytavała jaho dakłady na źjezdach BCHD u Vilni. U 1942 hodzie adnaviaskoŭcy, jakija ličyli siabie palakami, napisali na jaho danos niemcam. «Za toje, što jon Biełaruś stroiŭ», — kažuć svajaki. Napisali, što kamunist. Niemcy rasstralali Sinkieviča.

Unučka jahonaha brata, Halina Sinkievič, vykładała ŭ mianie matematyku ŭ Zaborcaŭskaj škole. Vielmi dobraja, vierujučaja žančyna. Jana raskazała mnie niekatoryja detali ź bijahrafii Albina, pieradała mnie dźvie knihi na biełaruskaj łacincy, što zastalisia ad niekali vialikaj jahonaj biblijateki, — «Žyćcio śviatoha Vacłava» i «Hołas Dušy».

Na našaj vulicy ŭ Kruleŭščynie, dzie ja pravioŭ dziacinstva, žyŭ Pavał Francavič Hapanionak, kolišni kiraŭnik arhanizacyi, jakaja zajmałasia lesapałosami kala čyhunak i azielanieńniem stancyj. Kali jamu było 90 hod, a mnie — 10, jon raskazvaŭ pra znakamituju sustreču Alachnoviča i Taraškieviča, kali mianiali palitviaźniaŭ pad Stoŭbcami: «Broniuś, kudy ty idzieš?»

Musić, heta jamu adkazvała redakcyja «Šlacha Moładzi» ŭ 1934 i 1935 hodzie: «Paŭluku Hap-ku». Piśmieńnik Kastuś Akuła uspaminaŭ, jak u 1939 hodzie Pavał Hapanionak zrabiŭ zaŭvahu im, vučniam Kruleŭščynskaj, užo savieckaj, škoły, kali tyja skazali, što im nie padabajecca, što padručniki na biełaruskaj movie.

Hapanionak byŭ zdolnym sadavodam. Jon vučyŭsia ŭ słaŭnaha biełaruskaha sadavoda i sielekcyjaniera Ivana Sikory. Ja pamiataju, jak jon mnie małomu raskazvaŭ, jak u 1935 hodzie pajšoŭ piaškom u Varapajeva da Sikory (heta 45 kiłamietraŭ), kab vučycca ad jaho sadavodstvu. Ciapier ja dumaju, što heta supracoŭniki «Šlacha Moładzi» mahli padkazać Hapanionku źviarnucca da Sikory. Moładź z pravincyi časta źviartałasia ŭ redakcyju za roznymi paradami i padkazami. Hapanionak pryščapiŭ u dziedavym sadzie niekalki jabłyń, siarod ich — słavuty sort «Pamiać Sikory».

Jabłyki sortu «Pamiać Sikory».

Jabłyki sortu «Pamiać Sikory».

Dyk historyja — heta nie niešta dalokaje. Heta pra našych ludziej, pra našyja vioski i miastečki, pra našyja kaścioły, kryžy, kamiani i mahiły navuka.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?