Dzieści ŭ pačatku vosieni ŭ prodažy pavinna źjavicca «Historyja Rasii», jakuju padrychtavali da druku biełaruskamoŭnyja historyki.

«Hałoŭny ŭkładalnik knihi — Lavon Barščeŭski, naš aŭtarski kiraŭnik. Jon napisaŭ u asnoŭnym saviecki pieryjad. Ja napisaŭ dasaviecki pieryjad. Kulturu Rasii napisaŭ mastactvaznaŭca Alaksiej Chadyka. A pra narody Rasii pisaŭ Pavieł Cieraškovič», — raskazvaje «NN» Aleh Trusaŭ.

Adkul paŭstała pytańnie ab vydańni historyi susiedniaj dziaržavy?

«Kniha napisanaja, ciapier karekturu robim, makiet nabirajem. Biełaruskija aŭtary pavinny napisać historyi ŭsich susiednich krain. Historyja Polščy vyjšła, historyju Łatvii pierakłali, historyju Litvy pierakłaŭ Vincuk Viačorka. Ciapier my faktyčna dapisali historyju Rasii, chočam jašče zrabić historyju Ukrainy. My pavinny viedać historyju susiedziaŭ sa svajho hledzišča, kali chočam zachavać niezaležnaść. Nichto nikoli nie pisaŭ i navat nie sprabavaŭ pisać historyju Rasii ź biełaruskaha hledzišča», — kaža Trusaŭ.

Ci nie adkaz heta na tyja vydańni, što vychodziać pa historyi Biełarusi ŭ Rasii ŭ roznych čarnasociennych redakcyjach.

«U Rasii šmat čaho pišuć, my nie źbiralisia davać nikomu adkazaŭ. Heta adkazy na našy ŭnutranyja pytańni, što takoje Rasija, što takoje Rasijskaja impieryja. My vykarystali vielizarnuju kolkaść padručnikaŭ pa historyi Rasii — bolš za tryccać, pačynajučy ad Karamzina, zakančvajučy siońniašnimi daśledčykami. Taksama vykarystali niamieckija, polskija, anhlijskija krynicy.

Naša kniha — heta taki navukovy dapamožnik. Jaho možna budzie čytać studentam, vučniam starejšych kłasaŭ i prosta našym ludziam, jakija abałvanienyja ideałohijaj «ruskaha śvietu», — kaža Trusaŭ.

A kali havorka zajšła pra «ruski śviet», to ci atrymałasia dać abviaržeńnie mnohim jaho mifam?

«My napisali pra mif ab Alaksandru Nieŭskim, pra Ivana Susanina, pra vialikaha kijeŭskaha kniazia Uładzimira i h.d. Što dla nas jašče było važna, pišučy historyju Rasii, napisać nie tolki ab ruskich, ale ab usich narodach, jakija tam žyvuć. U nas jość karotkaja historyja i vuhra-finskich narodaŭ, i ciurkskich, i kaŭkazskich, i sibirskich. Kali pisali savieckuju historyju, heta było samym składanym, to napisali nacyjanalnaści ŭsich znakamitych savieckich kampazitaraŭ, mastakoŭ, skulptaraŭ», — raskazvaje aŭtar.

Kniha vyjdzie pa-biełarusku, heta pryncypovaja pazicyja kalektyvu.

«Dajem vialikuju kolkaść krynic, jakija my vykarystoŭvali. Prablema z histaryčnymi ruskimi terminami, nam ich prychodziłasia ci kalkaj pisać, ci niešta vydumlać. U inšych krainach prosta nie było takich źjavaŭ. Naprykład, apryčniki časoŭ Ivana Žachlivaha. Staralisia davać biełaruskamoŭnyja pierakłady, ale davali ŭ dužkach aryhinalnuju ruskuju terminałohiju.

Chaj rasiejcy pierakładajuć na ruskuju movu i vydajuć. My pryncypova pišam pa-biełarusku. Kali niechta choča pierakłaści, to pry zachavańni aŭtarskich pravoŭ, kali łaska. My tak pisali, što nas ciažka budzie krytykavać. My pisali abjektyŭna, biez emocyjaŭ, spasyłajemsia na rasijskich historykaŭ. Paŭsiul spasyłajemsia tolki na fakty», — raskazvaje spadar Aleh.

Pry hetym usim kniha vyjdzie vyklučna ź biełaruskich pazicyj.

«My apisvali padziei ź biełaruskaha hledzišča, a jano nie takoje, jak u našych susiedziaŭ. I nie ŭsie ŭkrainskija ci polskija hieroi, hieroi dla nas. I nie moža być adnolkavym staŭleńnie da Napaleona ŭ francuzaŭ, biełarusaŭ i ruskich.

Voś, naprykład, asoba Alaksandra Suvorava, ja jaho apisvaju, jak zdolnaha pałkavodca, jaki prasłaviŭsia padčas tureckich vojnaŭ, jaki ledź nie vyjhraŭ pieršuju vajnu z Napaleonam. A z druhoha boku ja apisvaju, jak jon vyrazaŭ Prahu, jakija złačynstvy rabiŭ padčas paŭstańnia Tadevuša Kaściuški. Dla nas heta nie hieroj, a akupant», — zakančvaje apovied Aleh Trusaŭ.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?