…Pazaŭčora išoŭ śnieh, my navat pakidalisia śniežkami (tryma) na prahułcy. Ale da pramysłovaj kolkaści, nieabchodnaj dla vyrabu śniehavikoŭ ci zamkaŭ, jašče daloka. Tak pryjemna ŭjaŭlać, jak my z małym budziem usio heta lapić.

…Dumałasia niejak, što ŭ hety składany pieryjad my, u mnohich sensach słova, robim zadzieł na budučyniu — u tym liku i dalokuju: i kraina, i kožnaja siamja. «Eto piečalnaja vyhoda trievožnych vriemion: oni otnimajut u ludiej spokojstvije i dovolstvo i vzamien toho dajut opyty i idiei», — pisaŭ Klučeŭski pra Maskoviju XVII stahodździa.

…Adnosna premii Alachnoviča mnie ŭspomniŭsia aniekdot pra Šcirlica, jaki atrymaŭ šyfrahramu: «Vy — idyjot!» — i zrazumieŭ, što jamu dali orden Lenina. [Andrej staŭ adnym z łaŭreataŭ litaraturnaj premii imia Franciška Alachnoviča za dziciačyja vieršy, napisanyja ŭ turmie. — NN]

…Pryvitańnie vialikaje Śviecie Kurs, vielmi rady za jaje (i jaje «orden Lenina»). Joj paščaściła atrymać jaho ŭ vielmi dobry dla litaratury hod. Navat niejki znak losu i spraviadlivaść kaśmičnaja bačycca ŭ hetym.

…Ja atrymaŭ ź biblijateki oksfardski tłumačalny słoŭnik — vot, «razŭlakajusia». Taksama pryjšoŭ raman Pitera Chioha «Umoŭna prydatnyja» — dosyć ciažki. Jašče ŭziaŭ knihu Murada Adžy «Vialiki step. Prynašeńnie ciurka». Mocna nahadvaje «Jazyčiestvo drievnich słavian» Rybakova, tolki ź pierahinami ŭ bok ciurkaŭ. Pačynajecca dosyć spakojna, ale potym aŭtar razhaniajecca: anhličanie, burhundcy, litoŭcy — ciurki, Maisiej z Chrystom vučylisia na Ałtai, rymlanie i Piotr I usio padmianili… Famienkaŭščyna, karaciej. Ale fotki archieałahičnych znachodak cikava pahladzieć.

…Siońnia našamu Tamašu hod i 10 miesiacaŭ (a našamu šlubu 9 hadoŭ i 4 miesiacy). Kali jość niejki punkt adliku, cikava panazirać, jak źmianiajecca śviet, kraina, my. Jašče niejkija try hady tamu ŭsio było całkam inakšaje. A praz hod ci dva siońniašni dzień budzie ŭspaminacca mo jak niešta niepraŭdapadobnaje.

… U nas u kalektyvie śviatkujecca dzień narodzinaŭ. Zrabili tort ź biełaha chleba z kremavaj (zhuščonka plus masła) i šakaładnaj prapitkaj.

Sumuju biez našych kulinarnych i ŭsialakich inšych zaniatkaŭ. My z takim zadavalnieńniem («adkładzienym») da ich vierniemsia!

Apišu tort. Z bułak chleba vyniali miakiš (jon byŭ užo suchavaty, rassypaŭsia, nakštałt paniroŭki). Źmiašali z toŭčanym piačeńniem. Asnovu zrabili ź piačeńnia (cełaha), vykłaŭšy jaho prastakutnikam na kavałku cełafanu na stale. Miakiš prapitvali kremam pa miery nasypańnia, a pałovu prapitali šakaładam (rastapili 4 šakaładki). Kab tort mieŭ formu, kraj cełafanu zahnuli ŭvierch i z usich bakoŭ abkłali knihami.

Na krem nasypali toŭčanych hreckich arechaŭ i roznakalarovych marmieładak. Paśla vysypali navierch reštu miakišu, razraŭniali i prapitali kremam. Źvierchu napisali šakaładam (źmiaściŭšy jaho ŭ pakiet i adrezaŭšy ražok) mianušku imianińnika i ličbu. Vyjšła dosyć akuratna i pryhoža.

Apisvaju z čysta etnahrafičnych mierkavańniaŭ, paŭtarać heta na voli niama sensu. Jak i ŭvohule ciahnuć turmu (terminy, zvyčki, nabytyja navyki) u volnaje, sapraŭdnaje žyćcio.

…Pra paeziju. Vierš Aksioncava, jaki ty cytuješ («Vietier žiełtoje śmieł s dierievjev…») nahadaŭ mnie teksty Barysa Hrabienščykova. Cikava, jak mianiajucca z časam i nabyćciom žyćciovaha dośviedu śpis aŭtarytetaŭ i liniejka «nastaŭnikaŭ žyćcia» (ja maju na ŭvazie litaraturu, muzyku i publicystyku). BH pakul ź ich liku nie vypadaje, ale prychodzić razumieńnie, što nie na kožnaje pytańnie i nie na kožny nastroj u jaho možna znajści adkaz.

…Havaryli my z taboj pra pakalenčyja źmieny ŭ litoŭskich kniazioŭ — pa jakich rysach ich možna zaŭvažyć. Naprykład, pa staŭleńni da chryścijanstva. Dla Hiedymina jano było instrumientam palityčnaha handlu, dla Alhierda — častkaj siamiejnaj rečaisnaści, dla Jahajły — nieabchodnaściu, ad jakoj zaležała vyžyvańnie. Abo staŭleńnie da Rusi. Dla Hiedymina heta (pavodle Vołkava) była pahroza, dla Alhierda — sajuźnik, dla Vitaŭta — krynica resursaŭ. Heta maje takija prafanacyjnyja interpretacyi.

…Jašče raz chočacca napisać, jakija cudoŭnyja ŭ nas svajaki, siabry, kalehi… Farmat adnosin paśla ŭsiaho, vidać, budzie nie taki, jak «da». Hety hod źmienić stereatypny typ biełaruskich miežasabovych znosin — ludzi stanuć bližej, nie budzie, napeŭna, raniejšaj usieahulnaj adasoblenaści. Mahčyma, my staniem bolš padobnyja da našych baćkoŭ u hetym płanie — z haściami, zastolnymi razmovami (i nie abaviazkova z ałkaholem).

…Cikava budzie pajechać u Hruziju, harady ich pahladzieć, cerkvy, hory. Ale navahradskija hory, kaniečnie, u pieršuju čarhu.

…Tolki što prynieśli papieru pra praciah terminu ŭtrymańnia da 18.01.22. Nu nie dziva, tak my i mierkavali. Navat mizernym niejkim padajecca: adbyli ŭžo bolš jak udvaja bolš.

Ja spakojny i nidzie nie dzienusia — prosta čakaju našaj sustrečy. Pravilna kažaš, što vytrymajem heta vyprabavańnie, varyjantaŭ prosta niama.

Dyj skončycca heta moža ŭ luby momant, ty ž razumieješ.


…Z časam i prastoraj śviadomaść padkidaje tut cikavyja rečy. Zdajecca, byvaje, što ŭ «vonkavym» śviecie čas staić, i sam vonkavy śviet ujaŭlajecca dosyć iluzorna. Niby laciš na mižhałaktyčnym karabli da dalokich zorak.

I ŭsio heta, kaniečnie, časovaje.

***

Padtrymajcie našaniŭcaŭ listom, paštoŭkaj ci pasyłkaj. Heta možna zrabić pa adrasie: 

SIZA-1, Minsk, vuł. Vaładarskaha 2, 220030. 

Marcinovič Jahor Alaksandravič

Skurko Andrej Hienadzievič

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?