Anamalij nadvorja budzie bolš i bolš, tłumačyć kiraŭnik słužby mieteaprahnozaŭ Hidramietcentra Źmicier Rabaŭ.

«Naša Niva»: Na dvare to leta, to vosień, to trapičnyja zalevy. I ŭsio ciaham adnaho miesiaca. Što adbyvajecca z našym nadvorjem?

Źmicier Rabaŭ: Zvyčajnaje biełaruskaje leta, ciopłaje ŭtulnaje nadvorje. Tolki pierabor z apadkami. Ščyra kažučy, u niekatorych rajonach pavypadała pa 3 miesiačnyja normy. Viadoma, heta źviazana z tym, što idzie źmiena klimatu. Pavialičvajucca ekstremalnyja ŭmovy nadvorja.

«NN»: Hučyć tryvožna. Što značyć «ekstremalnyja ŭmovy»?

ZR: Heta značyć, sa źmienaj klimatu idzie pavieličeńnie niebiaśpiečnych i niespryjalnych źjavaŭ — urahany, pavodki, zasuchi. My praviali daśledavańni: kolkaść takich źjavaŭ u našaj respublicy nie raście. Ale pavialičyłasia ich siła. Kali ŭžo idzie doždž — to zaleva, uspomnicie 24 lipienia.

«NN»: Tak, žychary Minska stali śviedkami sapraŭdnaha patopu…

ZR: Pa kolkaści apadkaŭ my nie pierakryli normu, ale pa intensiŭnaści — tak: za paŭtary hadziny vypała bolš za pałovu miesiačnaj normy. Pavialičvajecca kolkaść navalnic. Kali raniej u zimovyja miesiacy navalnicy zdaralisia raz u 25—30 hadoŭ, dyk ciapier — kožnyja čatyry hady. Pavialičylisia pieryjady daždžlivaha nadvorja i zasuchi. Naprykład, krasavik byŭ ekstremalny pa suchacie. Navat pylnyja bury ŭźnikali. Potym leta — ekstremalnaje pa kolkaści apadkaŭ.

«NN»: Jaki klimat u Biełarusi budzie praź niekalki hadoŭ? Moža, trapičny?

ZR: U Biełarusi ŭsio čaściej uletku źjaŭlajucca prykmiety trapičnaha klimatu: ciopła i vilhotna. Za apošnija hady klimatyčnyja zony zrušylisia kiłamietraŭ na sto. Adnak nichto dakładna nie viedaje, što nas čakaje ŭ budučyni. Scenaroŭ raźvićcia padziejaŭ šmat. Adzin z najbolš imaviernych — što praz 15—20 hadoŭ klimat Minska budzie na ŭzroŭni Kijeva.

«NN»: Raskažycie pra pracu mieteacentra. Chto stvaraje prahnozy nadvorja?

ZR: Čałaviek čatyrysta pracuje. Hidramieteaprahnozami zajmajucca čatyry adździeły: adździeł mietearałahičnych prahnozaŭ (nadvorje), hidrałahičnych prahnozaŭ (napaŭnialnaść rek, azioraŭ, vilhotnaść hleby i h.d.), ahraprahnozaŭ (uradžajnaść u zaležnaści ad nadvorja), a taksama adździeł pracy sa ŚMI. Jašče isnuje siektar padrychtoŭki infarmacyi dla orhanaŭ dziaržaŭnaha kiravańnia. Alaksandr Łukašenka biuleteń z prahnozami ad nas štodnia atrymlivaje.

«NN»: Jon pieršy daznajecca pra štarmavyja papiaredžańni i navalnicy?


ZR: Razam ź inšymi dziaržsłužbami. Adnak dla jaho my rychtujem śpiecyjalny dakumient. Štodnia padajem infarmacyju pra nadvorje za minułyja sutki i prahnoz na nastupnyja. A taksama hidrałahičnuju infarmacyju — kolki vady ŭ rekach, i ahramieteałahičnuju — jak idzie ŭboračnaja kampanija. Plus roznyja dadatki prykładajem. Pravodzim, tak by mović, likbiez: što takoje navalnica, hrad, jak jany ŭtvarajucca, nakolki heta niebiaśpiečna. Prykładajem samaje cikavaje sa śvietu nadvorja: dzie jakija ŭrahany, jakuju škodu prynieśli, dzie zasucha, dzie pavodki.

«NN»: Dumajecie, Łukašenka čytaje hetyja dakumienty?

ZR: Padčas sielektarnych naradaŭ adčuvajecca, što vałodaje situacyjaj, dzie kolki apadkaŭ vypała, kaho zaliło. Časam nam navat adkazvaje. Jamu biuleteń kurjer advozić, a nazad viartajecca maleńki kvitočak. Na hetym kvitočku i byvajuć adkazy. Niejak napisaŭ: «Słana‑to ja i nie zaŭvažyŭ». My dali prahnoz na suchoje nadvorje, a ŭ Minsku doždž prajšoŭ.

«NN»: A časta byvajuć pamyłki i niaspraŭdžanyja prahnozy?

ZR: Chłusić nie budu… Stopracentnych prahnozaŭ nikoli nie budzie. Prahnozy na sutki spraŭdžvajucca na 95%, na troje sutak — na 90—92% , na tydzień — na 85—87%.

«NN»: I jak palepšyć situacyju? Moža, abstalavańnie lepšaje nabyć?

ZR: Kab pavialičyć dakładnaść prahnozaŭ navat na adnu dziasiatuju, treba ŭkłaści šmat hrošaj. Jość i prablema z kadrami. U nas sinoptykaŭ raniej zusim nie vučyli. Hady try tamu adkryli ŭ BDU śpiecyjalnaść mietearołah‑hidrołah, nabrali piatnaccać čałaviek. A ŭ ich vyšejšaj matematyki i sinaptyčnaj mietearałohii ŭsiaho pa 50 hadzin načytvajuć. Jak ja vučyŭsia na hidrahrafičnym fakultecie ŭ Vyšejšaj vajskovaj vučelni ŭ Leninhradzie, nam pa 500 hadzin davali. Kali ich raźmiarkujuć da nas, jany buduć słaba padrychtavanyja.

«NN»: Z pryčyny źmieny klimatu stała ciažej prahnazavać štodzionnaje nadvorje?

ZR: Tak, asabliva ŭ letni pieryjad. Štomiesiac byvajuć niejkija anamalnyja źjavy. Hetym letam byli dva śmierčy. Heta źjava, jakuju praduhledzieć nierealna. U letni pieryjad ciažka prahnazujucca navalnicy, hrad.

Z pryrodaj nie žartujuć. U nas sioleta zahinuła ad navalnicy piać čałaviek: troje dziaciej i dvoje stałaha vieku.

Ja liču, što tam, dzie dzieci zahinuli, u peŭnaj stupieni vinavatyja baćki. Asabliva, kali ź dziciem padčas navalnicy paleźli pad dreva. Źviartaju ŭvahu: raspaviadzicie svaim dzieciam, što rabić padčas navalnicy ci pry škvalistym vietry.

Hutaryła Nastaśsia Šamrej

 Źmianieńnie miežaŭ ahraklimatyčnych zonaŭ Biełarusi: a) pa stanie na 1973 hod, b) za pieryjad ad 1989 da 2005 hodu. Ahraklimatyčnyja zony: I — Paŭnočnaja, II — Centralnaja, III — Paŭdniovaja, IV — Novaja.

Źmianieńnie miežaŭ ahraklimatyčnych zonaŭ Biełarusi: a) pa stanie na 1973 hod,
b) za pieryjad ad 1989 da 2005 hodu. Ahraklimatyčnyja zony: I — Paŭnočnaja,
II — Centralnaja, III — Paŭdniovaja, IV — Novaja.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0