Vyspa Du

Samaja bujnaja vyspa Biełarusi płoščaj piać kvadratnych kiłamietraŭ. Raźmiaščajecca jana na Aśviejskim voziery ŭ Vierchniadźvinskim rajonie. U voziery vodzicca šmat rakaŭ i ryby, a na samoj vyśpie žyvuć łasi, aleni, janotapadobnyja sabaki i mnostva ptušak.

Čamu mienavita «Du»? Pavodle lehiendy, staražytnuju nazvu pakinuli fina-vuhorskija plamiony i ŭ pierakładzie na biełaruskuju movu jana aznačaje «voziera». Pa inšaj viersii — tut była bałckaja vioska Du (u pierakładzie na biełaruskuju movu — «dva») z ułasnym prychodam i carkvoj Naradžeńnia Baharodzicy.

Reštki padstancyi, staryja viaskovyja mohiłki, ździčełyja drevy byłych pładovych sadoŭ nahadvajuć, što bolš za 50 hadoŭ tamu na vyśpie sapraŭdy žyli ludzi. Tut była vioska Vostraŭ z kramaj, kałhasam, sielskim kłubam, dyzielnaj elektrastancyjaj i pačatkovaj škołaj. Kab atrymać nastupnuju adukacyju, dzieci jeździli za miežy vostrava. 

Paźniej hetaje miesca apuścieła, tamu što ludzi pierajechali ŭ susiednija vioski i harady.

Na vyśpie jość dźvie hary — Haradok i Pierunoŭka. Pavodle lehiendy, u apošniuju zaŭsiody bje piarun, a na miastečku majecca vializnaja jama, kudy kaliści pravaliŭsia pastušok. Na dnie jon sustreŭ mifičnych Babu i Dzieda z sabakam, jakija dali pastušku zołata i dapamahli vybracca navierch. Kali susiedzi daviedalisia pra bahaćcie junaka, pasłali na haru dvuch inšych chłopcaŭ. Skarbaŭ jany nie adšukali i dadomu taksama nie viarnulisia. 

Ciapier vyspa stała zakaźnikam, dzie pieryjadyčna pravodziać ekskursii. 

Dzie znachodzicca: voziera Aśviejskaje pobač z Aśviejaj u Vierchniadźvinskim rajonie (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

«Abjekt 1161»

 «Abjekt 1161» — bunkier, jaki znachodzicca ŭ Śvisłackim rajonie, niedaloka ad vioski Chrustava. Adzin z samych sakretnych abjektaŭ časoŭ Chałodnaj vajny. Aficyjnaja nazva bunkiera: «Kamandny punkt Abjadnanych sił Varšaŭskaj damovy zachodniaha teatra vajennych dziejańniaŭ».

Budaŭnictva bunkiera pačałosia ŭ 1986 hodzie na vypadak vajennych dziejańniaŭ i inšych niepradbačanych abstavin. Płanavałasia, što ŭ takim padziemnym zbudavańni buduć siadzieć kiraŭnictva i inšyja važnyja dziejačy krainy da momantu, pakul minie niebiaśpieka. Chovanku raspracoŭvali takim čynam, kab u joj možna było paŭnavartasna žyć doŭhi čas — praduhledžvalisia jakasnaja vientylacyja, kanalizacyja, zapasy vady, ježy, a taksama miescy dla zachoŭvańnia zbroi i inšych stratehičnych zapasaŭ.

Budavali bunkier u vyhladzie dvuch viertykalnych tunelaŭ pa dzieviać pavierchaŭ kožny, pa toj ža technałohii, što i tunel pad Ła-Manšam — pa miery kapańnia ŭhłyb umacoŭvali bietonnymi plitami. Kamandny punkt moh vytrymać jadzierny ŭdar, akramia pramoha traplańnia.

Bunkier 1161. Fota: belarus.travel

Bunkier 1161. Fota: belarus.travel

Budaŭnictva bunkiera zaviaršyli ŭ 1992 hodzie, ale paśla raspadu SSSR nieabchodnaść u im źnikła. Krychu paźniej abjekt byŭ całkam raskradzieny i tamu ŭvachody ŭ šachty zalili bietonam, anhar nad bunkieram uzarvali, ziamlu zraŭniali i zasadzili drevami.

Ciapier uvachod u bunkier začynieny. Niekatoryja ludzi traplajuć u jaho praz vykapany padziemny chod, ale biez ryštunku i śpiecyjalnych navykaŭ takoje padarožža moža być niebiaśpiečnym dla zdaroŭja i žyćcia. Mnohija mietaličnyja leśvicy, pa jakich treba budzie spuskacca, užo paržavieli i pastajanna advalvajucca, a asobnyja častki bunkiera padtoplenyja vadoj. I vierahodnaści abvału nichto nie admianiaŭ. 

Dzie znachodzicca: uročyšča Šadziłki, Śvisłacki rajon (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

Piačora la voziera Hińkava

Adzinaja piačora ŭ Biełarusi, jakaja znachodzicca na bierazie voziera Hińkava kala vioski Sachnovičy. Hłybinia piačory — 10 mietraŭ. Utvaryłasia jana 25 tysiač hadoŭ tamu paśla abladnieńnia. Padčas schodu ledavika adtałaja vada pramyła mudrahielistyja chady ŭ miakkaj piasčanaj parodzie. 

U piačoru viaduć try ŭvachody, ale čałaviek moža prakraścisia ŭhłyb na niekalki mietraŭ tolki pa adnym ź ich. Łaz davoli vuzki, ale ŭnutry ŭ siadziačym stanoviščy źmiaščajecca da troch darosłych. Pry bolšaj kolkaści budzie ŭžo ciesna. U piačory taksama jość adna zała, vyšynia jakoj składaje krychu bolš za mietr, a dyjamietr — kala dvuch.

Dzie znachodzicca: voziera Hińkava la vioski Sachnovičy ŭ Hłybockim rajonie (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

Trochkutnaja carkva

Adzinaja carkva ŭ Biełarusi takoj płaniroŭki — nietypovaja dla chryścijanstva. Znachodzicca ŭ maleńkaj vioscy Vialikaja Svarotva pad Brestam. 

U 1747 hodzie pisar Vialikaha Kniastva Litoŭskaha Mikałaj Aŭsiany ŭźvioŭ z dreva ŭnijackuju carkvu na kamiennym padmurku — budynak z tryma ścienami, tryma dźviaryma i tryma sklapieńniami. Pa kutach dachu — try maleńkija viežki. Trochvuholny, upryhožany raźboj i pazałotaj ałtar pieršapačatkova raźmiaščaŭsia ŭ centry, ale paśla adnaŭleńnia jaho pieranieśli ŭ adzin z kutoŭ. Na ścienach — abrazy 12 apostałaŭ. 

Trochkutnaja carkva. Fota: poshyk.info

Trochkutnaja carkva. Fota: poshyk.info

U 1943 hodzie carkvu amal całkam spalili. Ale z dapamohaj miascovaha śviatara ajca Hieorhija i miascovych viernikaŭ u 2006 hodzie chram pačali adnaŭlać pa adnoj maleńkaj fatahrafii davajennych časoŭ, jakuju pieradaŭ ajcu Hieorhiju adzin ź viernikaŭ.

Čamu mienavita trochkutnaja? Isnuje zdahadka, što carkva pryznačałasia dla malitvaŭ pradstaŭnikoŭ adrazu troch kanfiesij. Unijaty, pravasłaŭnyja i kataliki mahli vykarystoŭvać asobnyja ŭvachody, a ałtar byŭ ustalavany pasiaredzinie. Heta značyć, što takoje architekturnaje rašeńnie mieła kankretny sens — abjadnać ludziej. 

Dzie znachodzicca: vioska Vialikaja Svarotva, Baranavicki rajon (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

Vuzkakalejka pad Hrodnam

Niezvyčajnaja zabaŭka źjaviłasia ŭ zakaźniku «Aziory» pad Hrodnam u 2022 hodzie. Maršrut prachodzić pa moście praź Biełaje voziera i viadzie na Śviatoje bałota. Hetaja čyhunka — adna z samych doŭhich vuzkakalejek u Biełarusi. Jaje praciahłaść da samaha dalokaha punkta składaje kala 30 kiłamietraŭ.

Turystaŭ voziać na dryzinie — čatyrochkołavym vazku z matoram, na jakim źmiaščajecca da piaci čałaviek. Padajecca, ničoha niezvyčajnaha. Ale mienavita hetaja dryzina — adzinaja aryhinalnaja ŭ Biełarusi. Takija vypuskali z 1972 pa 1990 hady dla chutkaj dastaŭki čyhunačnikaŭ da miesca ramontu na puciach. Jana moža razhaniacca da piacidziesiaci kiłamietraŭ u hadzinu.

Vuzkakalejka pad Hrodnam — častka byłoj torfavoznaj darohi torfapradpryjemstva «Vierciališki». Pradpryjemstva zakryli ŭ 2021 hodzie, a čyhunku vyrašyli zachavać dla raźvićcia turyzmu. 

Dzie znachodzicca: łandšaftny zakaźnik «Aziory», ahraharadok Aziory, Hrodzienski rajon (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

Vadaspad na Viacie

Samy vialiki vadaspad Biełarusi. Jaho vyšynia składaje bolš za dva mietry, a šyrynia — kala dziesiaci.

U pačatku XX stahodździa na hetym miescy dziejničała kardonnaja fabryka, jakuju zabiaśpiečvała elektryčnaściu hidraelektrastancyja. Patrabavałasia padniać uzrovień vady i puścić jaje ŭ kanał, kab prymusić krucicca turbinu. Tamu z kamienia skłali vadaspad i ŭ peŭny momant zakryvali stvorki, kab vadzianaja płyń prynosiła karyść. Paśla taho, jak fabryku zakryli, tut pracavaŭ młyn, ale ŭžo ŭ siaredzinie 1950-ch hadoŭ jaho razburyli.

Dzie znachodzicca: kala vioski Prudniki, Miorski rajon (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

Cud nieahotyki

Kazačny kaścioł Śviatoj Trojcy ŭ Hierviatach — adzin z najlepšych uzoraŭ nieahotyki i adzin z samych vysokich kaściołaŭ u Biełarusi. 

U 1536 hodzie biskup Jan ź Vilni zahadaŭ zasnavać u Hierviatach katalickuju parafiju i ŭźvieści na hetym miescy chram. Jaho pabudavali z dreva, tamu z časam jon staŭ nie prydatnym dla vykarystańnia.

U 1903 hodzie zamiest hetaha chrama na srodki Vacłava Damiejki, jaki źjaŭlaŭsia ŭłaśnikam Hierviataŭ, uźviali kamienny budynak pa prajekcie architektara Alšałoŭskaha, pad kiraŭnictvam dojlida Michnieviča.

niezvyčajnyja miescy biełarusi, vyspy biełarusi, dzie adpačyć u biełarusi

Kaścioł u Hierviatach. Fota: Google Maps

Na terytoryi chrama raskinutyja nie mienš kazačny sad z ružami, małymi architekturnymi formami, viečnazialonymi ihličnymi i redkimi raślinami, statujami 12 apostałaŭ. 

Dzie znachodzicca: Hierviaty, Astraviecki rajon (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

Piramida rodu Zavišaŭ

Piramida rodu Zavišaŭ — kaplica-pachavalnia na ŭździenskich mohiłkach, jakuju pabudavali ŭ 1800 hodzie. U takim aryhinalnym dla Biełarusi styli jaje ŭźvioŭ hienierał Kazimir Zaviša. 

Vyšynia piramidy skłała 10 mietraŭ. Va ŭnutranych ścienach było try šerahi niš dla pachavańniaŭ. U ałtarnaj častcy kaplicy znachodziŭsia trochhranny podyum. Nad im, u nišy, stajała jevanhielskaja skulptura. Vierchniuju častku pachavalni zajmaŭ tajemny pakoj, jaki pryznačaŭsia dla malitvaŭ. 

Piramida na ŭździenskich mohiłkach. Fota: Google Maps

Piramida na ŭździenskich mohiłkach. Fota: Google Maps

Ciapier tut niama ni pachavańniaŭ, ni ŭnutranaha azdableńnia. U malelny pakoj možna padniacca, ale tolki pa ścianie. Źniešniaje azdableńnie zachavałasia tolki častkova.

Što pasłužyła pryčynaj vybaru mienavita takoj formy pachavalni, zastajecca zahadkaj i dahetul. Adna ź viersij — što paśla pachodaŭ Napaleona ŭ Afrycy ŭ modu ŭvajšli jehipieckija matyvy.

Dzie znachodzicca: uździenskija haradskija mohiłki, Uzda, Minskaja vobłaść (tut možna pahladzieć miesca na Google Maps).

Čytajcie taksama:

«Pakul tut absalutna daminuje siehmient niepalityčny». Da muziejnych vystaŭ ideałohija pakul nie dabrałasia

«Uspomniu Vostruju Bramu śviatuju i vajakaŭ na hroznych kaniach»: 10 miaścin, źviazanych z Maksimam Bahdanovičam

«Hety asfalt lažyć dakładna na toj darozie, dzie 236 hadoŭ tamu prajechała Kaciaryna II». Vam samim nie śmiešna?»

«Napeŭna, muku dla blinoŭ jašče nie zmałoli». Hości puščanskaha Dzieda Maroza raskazali, jak jechali ŭ kazku, a trapili ŭ savok

Клас
10
Панылы сорам
0
Ха-ха
1
Ого
2
Сумна
1
Абуральна
4